Bazı malzemeler, en güçlü yapıştırıcıya bile direnir. Bunun nedeni çoğu zaman yapıştırıcı değil, malzemenin yüzey enerjisidir.
Yüzey enerjisi nedir?
Bir yüzeyin, temas eden sıvıyı kendine çekme eğilimidir ve mN/m (dyn/cm) ile ölçülür. Genel kural: yapıştırıcının yüzey gerilimi, malzemenin yüzey enerjisinden düşük olmalıdır. Aksi halde yapıştırıcı yüzeye yayılmaz, boncuklanır.
| Malzeme | Yaklaşık yüzey enerjisi (mN/m) | Yapıştırılabilirlik |
|---|---|---|
| Alüminyum, çelik | > 500 (temiz) | Çok iyi |
| Cam | 250 – 500 | Çok iyi |
| PVC (sert) | 39 | İyi |
| ABS | 35 – 42 | İyi |
| PET | 43 | İyi |
| PE | 31 | Zor |
| PP | 29 | Zor |
| PTFE | 18 | Çok zor |
Pratikte 38 mN/m'nin altındaki yüzeyler, ön işlem veya özel yapıştırıcı gerektirir. Test mürekkepleri (dyne kalemleri) ile sahada hızlı ölçüm yapılabilir.
Ön işlem yöntemleri
- Temizlik: Yağ, toz ve kalıp ayırıcıların uzaklaştırılması. Her zaman ilk adımdır.
- Mekanik: Zımparalama veya kumlama; temas alanını artırır.
- Korona / plazma: Yüzeye polar gruplar ekleyerek enerjiyi yükseltir; folyo ve plastiklerde yaygındır.
- Alev işlemi: Kalın plastik parçalarda kullanılır.
- Primer: Kimyasal köprü görevi gören ara katman.
Primer ne zaman gerekir?
- Yüzey enerjisi düşük plastiklerde (PP, PE)
- PVC pencere profillerinde ekstrüzyon kalıntısı varken
- ABS ve PP kenar bantlarında
- Yüksek ısı ve nem dayanımı gereken uygulamalarda
Primer genellikle ince bir film halinde uygulanır. Kuruyan primer filmi uzun ömürlüdür; bu sayede primer uygulaması ve yapıştırma farklı zamanlarda yapılabilir. PP gibi yüzeylerde primere çapraz bağlayıcı eklenmesi zorunlu olabilir.
Zor bir yüzeyle mi uğraşıyorsunuz? Numune gönderin, laboratuvar ortamında test edip size uygun primer ve yapıştırıcı kombinasyonunu önerelim.
